De kuiperij van Domaine Guigal in Ampuis

Slechts weinig grote Franse wijndomeinen hebben een eigen kuiperij. In Ampuis, in het hart van de appellatie Côte-Rôtie, is dat wel het geval. Landgoed Guigal Het is zijn eigen werkplaats. Sylvain, een kuiper "van vader op zoon", maakt er met meesterlijke vaardigheid de kostbare eikenhouten vaten. Philippe Guigal onthult wat er achter de schermen gebeurt.

Wanneer Sylvains hamer op de metalen ringen rond de vaten slaat, komen kleine fragmenten van de wijnmaakgeheimen aan het licht. Dit zijn de geheimen die verbonden zijn aan de creatie van prestigieuze wijnen uit de noordelijke Rhônevallei, zoals de Condrieude Kant-geroosterd… “Een geweldig vat maken is net zo moeilijk als een geweldige wijn maken,” vat Philippe Guigal samen. De welsprekendheid van deze uitspraak prijst het buitengewone vermogen van dit stuk hout om de aroma's van topwijnen te versterken.

Een kuiperij die een eerbetoon brengt aan een historische wijnstreek.

Het oprichten van zijn eigen kuiperij was voor Marcel Guigal "een beetje als een droom". Die droom kwam in 2003 uit, legt zijn zoon Philippe uit. De kuiperij vond een plek op het terrein van Château d'Ampuis, een familiebezit dat als historisch monument is aangemerkt.

Voor hem is de locatiekeuze een veelbetekenende knipoog. Het maken van vaten tussen muren die in de 15e en 17e eeuw zijn opgetrokken, biedt een erfgoedomgeving die past bij een eeuwenoud ambacht dat door de Galliërs is uitgevonden.

De symboliek is des te krachtiger als men bedenkt dat de terrasvormige wijnbouw op de steile hellingen van Ampuis teruggaat tot de Gallo-Romeinse tijd. De regio is ook de geboorteplaats van Syrah, de emblematische druivensoort van de Côte-Rôtie.

Philippe Guigal verwijst ook naar de visie van het huis, namelijk het vermogen om "alle ambachten van de wijnbouw en de wijnproductie" uit te oefenen. Deze eis heeft echter zijn grenzen, concludeert hij, want "we komen uit op een heel duidelijk fenomeen": je kunt niet zomaar van de ene op de andere dag een kuiper worden.

Vanaf de opening werd de kuiperij toevertrouwd aan Sylvain, een jonge vakman die zich in het vak had gespecialiseerd. Wanneer hij over zijn beginjaren hier spreekt, vertelt hij vol enthousiasme over het "ongelooflijke geluk" dat hij had, dat hij "op 20-jarige leeftijd in deze zeer verantwoordelijke positie terechtkwam".

Eikenhouten koffers, ontstaan ​​uit de virtuositeit van ambachtelijke handelingen.

Sylvain komt oorspronkelijk uit Cognac. Hij heeft zijn expertise geërfd van een familie waarin de kunst van het kuipenmaken werd geïnitieerd door zijn overgrootvader.

Ondanks de veeleisende aard van het werk, werkt hij volgens traditionele methoden en blijft hij trouw aan de gevestigde werkwijzen. Vijfduizend hamerslagen zijn nodig voor de assemblage van de vijf vaten die hij dagelijks in elkaar zet. De installatie van een pers voor het afwerken van de hoepels verlicht de fysieke belasting echter wel.

In de werkplaats begint hij voor onze ogen een werk in elkaar te zetten. Zijn bewegingen zijn trefzeker en bewonderenswaardig. Het begint allemaal met het podium dat poëtisch de naam "roosvormig" draagt. Met grote behendigheid verbindt hij zo'n veertig latten, verticale houten stukken die de wanden vormen, naast elkaar.

De stenen worden bijeengehouden door de enkele ijzeren ring bovenop de constructie, maar aan de basis spreiden ze zich naar buiten uit, waardoor het fragiele evenwicht van een dergelijke constructie lijkt te worden uitgedaagd.

Buiten slaan vlammen uit de in de grond ingebouwde kachels, als kleine vulkanen. Sylvain zet zijn vat op een van de kachels. Het hout zal dan "door en door verhit" worden en vervolgens spaarzaam met water besprenkeld om het zachter te maken.

Soms ontsnappen er kleine vonken, die knetterend door de lucht dwarrelen. Ook is het gekraak van het hout te horen wanneer een kaapstander een ander stuk hout buigt dat inmiddels buigzaam is geworden.

De kuiper laat zich niet ontmoedigen en werkt aan meerdere stukken tegelijk. Hij voegt ijzeren banden toe en hamert ze vast, terwijl hij zich ondertussen ook nog bezighoudt met het roosteren van het hout.

Deze laatste, cruciale stap berust op intuïtie en observatie. De techniek houdt in dat de binnenkant van de vaten boven een vlam wordt geroosterd om de aroma's van het hout vrij te laten komen. De lucht vult zich met rijke, heerlijke geuren, een mengsel van vanille, hazelnoten en geroosterde amandelen.

In een aangrenzende kelder wachten de rijpe vaten op de volgende oogst. Ze zullen dan gebruikt worden voor de grandioze wijnen van het domein, zodat uit de alchemie van de natuurlijke aroma's van het eikenhout en de druiven de kostbare nectar kan ontstaan.

Het ontwerp van dit soort vaten is noodzakelijkerwijs afhankelijk van uitzonderlijk hout. Dit hout komt uit het noordoosten van de Allier-regio, waar onze aandacht nu op gericht is, naar de beste eikenbossen van Frankrijk.

Tronçais, het bos met kostbare houtsoorten

In de 17e eeuw gaf Lodewijk XIV Colbert de opdracht om de houtvoorraden voor de marine aan te vullen. De minister voerde de opdracht van de Zonnekoning uit. Hij reorganiseerde de Tronçais eikenbosdat nu het grootste eikenbos van Europa is geworden.

Het in stand houden van dit bijzondere erfgoed is de verantwoordelijkheid van het Nationaal Bosbouwbureau. Dankzij duurzaam beheer is houtkap toegestaan. De mooiste bomen zijn gereserveerd voor de kuiperij.

In Frankrijk wordt de zomereik voornamelijk gebruikt voor het maken van vaten voor het rijpen van wijn. De fijne nerf, of zeer compacte structuur van het hout, zorgt voor de noodzakelijke luchtdichtheid voor een elegant rijpingsproces.

Volgens de traditie worden de latten, het hout dat bestemd is om vaten van te maken, verkocht in de context van kaarsenveilingen. De koper is degene wiens bod wordt uitgebracht wanneer de kaars uitgaat.

De kuiperij van Château d'Ampuis belichaamt de kunst en het vakmanschap waarmee nieuwe generaties de wijnbouwtradities zorgvuldig in ere houden. Het garandeert tevens dat de wijnen van het domein met uiterste precisie en oog voor detail in elke fase worden vervaardigd, volledig ter plaatse. Deze filosofie, doordrenkt met passie, inspireert tot het creëren van geweldige wijnen en draagt ​​bij aan het cultiveren van de identiteit van een regio die onlosmakelijk verbonden is met haar wijnbouwverleden.

Ontdek het wijnbouw- en wijngaarderfgoed van de Noordelijke Rhônevallei.

Het Kasteelkeldermuseum

Een ruimte die bezoekers onderdompelt in de geschiedenis van de wijngaarden en wijnmakers van de Rhônevallei sinds de oudheid. Deze ruimte, die tot stand is gekomen met steun van het museum van Saint-Romain-en-Gal, herbergt een grote collectie historische voorwerpen uit de familie Guigal, die verband houden met wijnstokken en wijn.

• De kasteelkelder
• 6 Route de la Roche – 69420 Ampuis
• Tel. 04 58 17 08 70

Bestemmingen: wijngaarden en ontdekkingen in de noordelijke Rhônevallei 

Zeven prestigieuze appellaties, verbouwd aan beide oevers van de Rhône: Côte-Rôtie, Condrieu, Château-Grillet, Saint-Joseph, Crozes-Hermitage, Hermitage en Cornas. Ontmoet de mannen en vrouwen die u hun uitzonderlijke terroir zullen laten ontdekken.

• Ontdek alle hoogtepunten van de bestemming.

Museum en archeologische vindplaatsen van Saint-Romain-en-Gal 

Van de collecties tot het culturele programma nodigt het museum bezoekers uit zich onder te dompelen in de levenskunst van het oude Wenen. Prachtige mozaïeken, zoals het Lycurgus-mozaïek, en terracotta voorwerpen illustreren de intense wijnbouwactiviteit van die tijd.

• Museum en archeologische vindplaatsen van Saint-Romain-en-Gal 
• D502 -69560 Saint-Romain-en-Gal
• Tel. 04 74 53 74 01